گرفتارِ روزِ باد
امروز صبح پیرزنِ جادوگری که دم در ورودی مترو نشسته بود یه دعایی برام کرد. بهم گفت «الاهی گرفتارِ روزِ باد نشی». با خودم فکر کردم منظورِ این جادوگر از روزِ باد چی بود؟ بعد خودم رو توی یه روستای متروک دیدم، زیر یک دیوارِ نیم فروریختهی کاهگلی نشسته بودم و در حالی که سر در گریبان داشتم چون بید در باد بر خود میلرزیدم. بعد که رفتم سوار مترو شدم دو نفر مثل همیشه با هم دست بهگریبان شدند و به هم فحشِ خواهر و مادر دادند. در همین حال یکی از آن میان فریاد میزد: «صلوات بکش!». من با خودم فکر کردم «صلوات کشیدن» دیگر چیست، و با تعجب به جادوگری که روبرویام نشسته بود نگاه کردم. شنیده بودیم که بهجای فاتحه خواندن میگفتند فاتحه فرستادن، شنیده بودیم که بهجای اذان گفتن میگفتند اذان دادن، اما صلوات کشیدن دیگر خیلی جدید بود.
شمارهی توی دستات هشتاد و چهاره. عدد خوبیه؟ شاید. میگذاری توی جیبات. نیمساعت بعد قرعهکشی میکنند. ده تا عدد میکشند بیرون و نُه تاش رُ دور میریزند. عددی که روی پیراهنِ اسبِ برنده نوشته شده با هشتاد شروع میشه. «هشتاد و ...» چُرتات پاره میشه. «هشتاد و چهار کیه؟» کاغذ رُ دوباره از جیبات در میآری و نگاه میکنی. تویی. میری جلو. حتمن دوباره قرار یک کیف بدهند، یا یک کارتِ هدیه. اما نه، این بار سفره. سفر به مشهد. تو که خداحافظی نکرده بودی. کرده بودی؟ «نه، نکرده بودم». یادت میافته آخرین بار، یعنی یک ماه پیش، موقعِ بیرون رفتن، بیخداحافظی رفته بودی. موقعِ بیرون رفتن حواسات به همه چیز بود الا به خداحافظی. همینجور که عقب عقب راه میرفتی یادِ دو سال پیش افتاده بودی که ساعت ششِ بعدازظهر گفتند کوپهی یکی از قطارها به سمتِ مشهد خالی مونده و تو ساعتِ دوازدهِ شب توی قطار بودی و فردا که رسیدی، ناهار توی حرم بودی. کبابِ امام رضا خوشمزه بود، اما نعنا گفت «بیا یه خوردهاش رُ هم بدیم به یه نفر دیگه» و با یه ظرفِ سفیدِ یک بار مصرف راه افتادید توی حرم. وقتی دنبالِ یه نفر میگشتی که غذا رُ بدی بهش احساسِ قدرت میکردی. به هرکی میخواستی میتونستی ندی. «نه، تو خوب نیستی! تو هم نه. تو هم نه». گشتی تا یه پیرزن پیدا کردی با موهای قرمز که توی سایه روی پلهها نشسته بود و با امام رضا حرف میزد. «این حتمن داره از امام رضا غذا میخواد، بهترین موقع است که فرستادهی امام بشم» و رفتی جلو و گفتی «مادر بیا، بیا یه دقیقه» و کشوندیش کنار که کسی نبینه. غذا رُ که بهش دادی گریهاش گرفت.
جمعه ظهر رفته بودم توی صفِ نون سنگک وایستاده بودم، صفاش طولانی بود، یعنی یه یک ساعتی توی صف بودم. بعد آدم وقتی توی صف وای میسته، گوشاش پُر میشه از واژهی «قدیما...» یعنی هر طرف رو که نگاه میکردم، یه پیرمردی دستاش میلرزید و به جَوونی که کنارش بود دربارهی قدیما توضیح میداد. یه نفر با پنج تا نون از نونوایی اومد بیرون، یه پیرمرده به پسری که کنارش نشسته بود گفت: این پنجتا نون رو میبینی؟ پسره گفت نه. پیرمرده گفت: ما قبلن یه تومن! یه تومن میدادیم پنج تا نون میخریدیم! بعد چند نفر این ور وایستاده بودند. همهشون قدیمی بودند. یکی گفت: مردم قدیما زندگی میکردنا! الان که فکر میکنم میبینم چهقدر وعضمون خوب بود! عشق و حال میکردیم. همه داشتند، خرج میکردند، آخرش هم یه چیزی باقی میموند. اون یکی گفت: امروز رفته بودم قصابی، یه زنه اومده بود نیمکیلو گوشت بگیره، قصابه بهش نمیداد. به قصابه گفتم خب بده بهش شاید نیاز داره! مردم ندارن! یکی دیگه گفت: مردم ندارن چیه! قبلن میرفتی قصابی چهقدر گوشت میخریدی؟ یه سیر! دو سیر! همهش هم بهت دُنبه میداد! تو هم راضی بودی، میرفتی باهاش آبگوشت درست میکردی. الان نیمکیلو گوشت بخوای قصاب بهت نمیده! نه که نداشته باشی بخری! قصاب بهت نمیفروشه! اون یکی گفت: الان میبینید عروسیها چهقدر کم شده؟ برای اینه که جَوونها پول ندارن ازدواج کنند. قدیما راه به راه توی خیابونها عروسی بود! پسره ۴۰۰ تومن حقوق میگرفت، ۴۰۰ تا تک تومنیها! ۲۰۰ تومناش رو میداد خونه اجاره میکرد، با زناش میرفت توش، با ۲۰۰ تومن ِ بقیه هم زندگی میکرد. یکی دیگه گفت: آقا جان! اون موقع سطح توقعات هم پایین بود! درسته که پسره با ۲۰۰ تومن میرفت یه خونه اجاره میکرد. ولی چه خونهای؟! یه اتاق اجاره میکرد! گوشهی اتاق هم یه گاز پیکنیکی میگذاشت، میشد آشپزخونه!
من وقتی بچه بودم یه جایی میرفتم آموزشگاه که DOS یاد بگیرم. اون موقع هنوز3.1 Windows خیلی زیاد جا نیافتاده بود. من چون توی خونه کامپیوتر نداشتم بیشترِ وقتها میرفتم اونجا بازی میکردم. یه بازی روی دو سه تا فلاپی از یه جای گیر میآوردم میرفتم روی یکی از کامپویترها نصب میکردم و بازی میکردم. ولی به همه میگفتم دارم DOS تمرین میکنم. یه بار یکی از مالکین ِ آموزشگاه که به من شک داشت سرک کشید روی مانیتورم ببینه چه خبره ولی من یک Batch فایل باز کرده بودم و داشتم داس یاد میگرفتم. واقعن داشتم داس کار میکردم! اون لحظه از بازی اومده بودم بیرون چون فکر میکردم اگر قراره باشه کسی یه روزی به من شک کنه امروز همون روزه.
بابای من خبر مرگِ هر کسی رُ که میخواد بده میگه فلانی سرما خورده. یه بار عموی بابام قلباش رُ عمل کرده بود، بابام به بابابزرگام گفت بیا بریم خونهی فلانی، سرما خورده، بریم عیادتاش. بابابزرگام هم چون با برادرش قهره خوشحال شده بود که برادرش به درک واصل شده، با خوشحالی لباس پوشیده بود که برن خونهی داداش یه فاتحه بخونن براش. بعد که برگشتند، بابابزرگام خیلی عصبانی بود. به بابام میگفت این که نمرده بود، برای چی گفتی سرما خورده؟! سگ برینه تو کلهی بابات که دروغ گفتن هم بلد نیستی!
چند وقت پیشها صورتام دو سه تا جوش زده بود. بعد که خوب شده بود جاش مونده بود یه کم، و همهاش برام سوال بود که اینا چرا جاش مونده. فکر میکردم شاید بخوام براش برم دکتری، حکیمی، چیزی. بعد دیروز وایستاده بودم جلوی یه روزنامهفروشی، داشتم یه نگاهی به روزنامهها میانداختم. دیدم یه نفر اومد کنارم وایستاد. فکر کردم از این گداهاست که میخواد تا ترمینال بره ۱۰۰۰ تومن کم آورده. نگاه کردم دیدم یه خانمی داره سعی میکنه با بایبای کردن توجه من رُ از روی روزنامهها به خودش جلب کنه. گفتم بله؟ گفت: ببین! اینهایی که جاشون مونده ویروسی هستند! برو از داروخونه یه پمادِ تتراسایکلین بگیر، زرد رنگه، شبها قبل از خواب یه کم دستات رُ صابونی کن، صورتات رُ بشور، بعد این پماد رُ بزن روی جای جوشها. یه ماه بزنی خوب میشه. گفتم باشه، دست شما درد نکنه! گفت: پس چی بود اسماش؟ یه بار دیگه بگو؟ گفتم: تتراسایکلین! گفت آفرین. اگه خواستی جای جوشها از بین بره بزن. ولی اگر نمیخوای خوب شه نزن. مجبور نیستی! گفتم: خیلی ممنون! دقیق شدم توی صورتاش، دیدم ای ول بابا عجب صورتِ صاف و صوفی داره. حتمن یه چیزی میدونه که داره این چیزها رُ به من میگه دیگه، اگر نمیدونست که صورت خودش انقدر ردیف نبود. دست کردم توی جیبام که مقداری پول به عنوان انعام در بیارم و پیشکش کنم، ولی به هر طرف که نگاه کردم، از اون زنِ حکیم و دانا چیزی جز یه خاطره باقی نمونده بود.
امروز صبح سوار مترو شده بودم. چند نفر توی قطار داشتند در مورد وضعیت اقتصادی مملکت صحبت میکردند. یکیشون توی حرفها یه جملهای گفت که من رُ یادِ دیالوگهای مرحوم علی حاتمی در سریال هزار دستان انداخت. گفت:
ما توی فامیلمون یه زهرا خانم داشتیم. اما من نه میدونستم کیه، نه تا حالا دیده بودماش. فقط اسماش رُ شنیده بودم. یه شب که توی خونه تنها بودم یه نفر زنگ خونهمون رُ زد. در رُ باز کردم، دیدم یه پیرزنی توی تاریکی ایستاده و چهرهاش پیدا نیست. ازم پرسید: میدونی من کی هستم؟ گفتم: شما زهرا خانم هستید؟ سرش رُ تکیه داد به دیوار، نفسِ راحتی کشید و گفت: آره، من زهرا خانم هستم. گفتم: بفرمایید تو! اون شب زهرا خانم خیلی شانس آورد که من شناختماش. چون اگر نمیشناختماش مجبور بود تا وقتی پدر و مادرم از راه میرسند پشتِ در بمونه. و از سرما یخ بزنه. و خشک بشه. و بمیره.
